
Pieters’ Daglicht over Denkdingen
Vanmorgen begon zoals ochtenden in ziekenhuizen beginnen: met een mengeling van koffie, stilte en gedachten die net iets te hard praten. Mijn lief en ik meldden ons bij het Erasmus Medisch Centrum, waar de ontvangst allervriendelijkst was. Balie, glimlach, routine. Tot daar niets nieuws onder de zon.
Maar toen kwam de mededeling, achteloos uitgesproken alsof het ging om een extra koekje bij de thee: “Wij werken sinds kort met een robot. Die brengt u zo naar uw kamer.”
Kijk. Dán spitst een mens de oren. Daar kwam Temi (of was het toch Remi?)
En daar kwam ze. Of hij. Of het. Een rank, vriendelijk zoemend wezen op wieltjes, met een scherm dat keek alsof het net een mindfulnesscursus had afgerond. Geen witte jas, geen stethoscoop, geen haast. Gewoon… aanwezigheid.
Ze reed voor ons uit, met de rustige overtuiging van iemand die precies weet waar kamer 4B is en daar ook geen existentiële twijfel over heeft.
“Volgt u mij maar,” leek ze te zeggen, al zei ze dat misschien niet letterlijk. Maar zo voelde het wel.
En daar gingen wij. Achter Temi aan. Twee mensen, één robot en een gang vol verhalen.
De glimlach van silicium
Wat er gebeurde was eigenlijk wonderlijk eenvoudig: we glimlachten. Niet uit beleefdheid. Niet uit gewoonte. Maar omdat het… licht werd.
Je zit daar toch met spanning. Een ingreep, hoe klein ook, blijft een ingreep. En dan komt er geen gehaaste verpleegkundige die drie dingen tegelijk doet en ondertussen je naam half onthoudt. Nee. Dan komt er een robot die alle tijd van de wereld lijkt te hebben.
Dat is het moment waarop je denkt: misschien is dit niet alleen efficiëntie. Misschien is dit ook een beetje menselijkheid – maar dan anders verpakt.
“Bent u tevreden over mijn dienstverlening?”
Bij aankomst draaide Remi zich (keurig!) naar ons toe en stelde de vraag der vragen: “Bent u tevreden over mijn dienstverlening?”
Kijk, daar sta je dan. In een ziekenhuis. Met je zorgen. En een robot die om feedback vraagt alsof je zojuist een hotel hebt verlaten met een ontbijt dat nét niet warm genoeg was.
Ik wilde bijna zeggen: “Temi, je hebt me beter begeleid dan menig mens op maandagochtend.” Maar ik hield het bij een glimlach. En een innerlijke aantekening: dit is dus waar we zijn beland.
Efficiëntie met een ziel (of zoiets)
Het mooie is: het klopt allemaal. Minder loopwerk voor zorgpersoneel. Slim gekoppeld aan systemen. Medicijnen die keurig hun weg vinden zonder dat iemand er een halve marathon voor moet lopen.
En ondertussen: een patiënt die even vergeet dat hij patiënt is. Omdat hij achter een robot aanloopt die hem behandelt alsof hij de hoofdgast is van zijn eigen ochtend.
Dat is geen kleine winst. Maar straks… als het gewoon wordt?
En toen kwam, ergens tussen kamer 4B en de koffieautomaat, de gedachte die zich niet liet wegzoemen: Wat als dit straks normaal is? Als iedere gang een Temi heeft. Als geen mens je nog ophaalt, maar een algoritme met wieltjes. Als de glimlach onderdeel wordt van de programmering -en wij vergeten dat we hem ooit zelf bedachten.
Blijft het dan bijzonder? Blijft het dan troostrijk? Of wordt het… efficiënt leeg?
De les van een robot zonder hartslag
Begrijp me goed: Temi is een aanwinst. Echt. Ze doet precies wat nodig is. Misschien zelfs méér dan dat.
Maar ergens fluistert er iets zachts onder al dat zoemende optimisme: de echte waarde zit niet in het volgen, maar in het gezien worden. En dat is een vak. Een mensenvak.
Misschien is dat wel de opdracht die Remi ons geeft, zonder dat ze het zelf doorheeft: dat wij, mensen van vlees en twijfel, niet moeten vergeten wat wij kunnen wat geen enkele robot ooit volledig zal leren.
Een hand op een schouder. Een blik die blijft hangen. Een stilte die precies lang genoeg duurt.
Tot slot (en een klein beetje ondeugend)
Toen we wegliepen, keek ik nog even om. Daar stond ze. Klaar voor de volgende. Onvermoeibaar. Onverstoorbaar. Ongeëvenaard vriendelijk.
En ik dacht: als ze straks ook koffie kan zetten én slechte grappen gaat maken, dan hebben we een serieus probleem. Maar tot die tijd?
Laat Temi vooral rijden. En laten wij vooral blijven… stilstaan.
