De schemertafel

of: Wanneer Pauw Privé wordt

Er zijn in dit land twee soorten mensen.

Zij die ‘Vandaag Inside’ kijken en denken: dit is televisie zoals God het bedoeld heeft – luid, vet en zonder enige last van twijfel. En zij die de afstandsbediening wegleggen met de gezichtsuitdrukking van iemand die per ongeluk in een emmer met slakken stapt.

Ik behoor tot de tweede soort. U wist dit al.

Maar – en hier wordt het ongemakkelijk, want ik moet iets bekennen – gisteravond zat ik op de bank met een kop thee en een gezicht dat langzaam, onwillekeurig, richting de vloer trok. Niet vanwege Johan, Wilfred en René. Nee. Vanwege ‘Pauw’. Op NPO1. De zender die verondersteld wordt de beschaafde woonkamer van Nederland te zijn. Waar het Goede, het Ware en het Mooie samenkomen in jacquet en een glas mineraalwater.

Aan tafel: mannen en vrouwen met een mening. Dat is altijd zo. Zo hoort het. Het onderwerp: het staatsbezoek van onze koning en koningin aan de heer Trump.

Nu moet u weten: ik ben evenmin een fan van de desbetreffende heer Trump. Ik zal hem hier verder aanduiden als De Grote Haarkwelling, niet uit gebrek aan respect — maar uit overvloed ervan, jegens de taal.

Maar wat ik zag, was niet kritische journalistiek. Niet politieke analyse. Niet eens fatsoenlijke geopolitieke duiding.

Het was… Privé. Op zijn hoogtepunt. Maar dan in een pak.

Men boog zich over de tafel. Men dempte de stem op die vertrouwelijke toon die normaal gereserveerd is voor uitspraken als “en dan — bleek hij óók nog een andere vrouw te hebben.” Men gniffelde. Men maakte implicaties die men niet hardop wilde maken maar wél wilde maken. Men keek elkaar aan met die blik van ‘weet jij wat ik weet’.

Ik keek naar de televisie.

De televisie keek terug.

En ergens, in een studio aan de andere kant van het spectrum, grijnsde Johan Derksen tevreden voor zich uit. Want hij wist al lang wat de NPO nu langzaam begint te ontdekken: roddelen wérkt. Roddelen trekt. Roddelen geeft warmte, zoals een open haard – maar dan eentje gestookt op andermans reputatie.

Het staatsbezoek aan Washington is op zichzelf al een onderwerp waar je dagen over kunt spreken. Over protocol en macht. Over wat het betekent als een kleine constitutionele monarchie op bezoek gaat bij een man die constitutie beschouwt als een hinderlijke bijsluiter. Over de stilzwijgende diplomatie van een koningspaar dat glimlacht waar een ander zou blaffen.

Dáár had ik voor ingeslagen. Dáár had ik mijn thee voor laten afkoelen.

In plaats daarvan: fluisterend gezamenlijk nadenken of Máxima’s jurk een boodschap bevatte. Of de handdruk iets zei. Of die blik. Die bâ€lk.

Mensen. Het is een handdruk. Als je er een Rorschachtest van maakt, zit het probleem niet bij de handdruk.

En hier is de seriöuze ondertoon, want die had ik u beloofd:

Wij verdienen betere televisie. Niet beter in de zin van duurder, of chiquer, of met meer deskundigen die ook deskundigen kennen. Maar beter in de zin van: televisie die ons seriöus neemt. Die ons behandelt als mensen die een geopolitiek moment kunnen begrijpen zonder dat het verpakt moet worden in de verpakking van ‘Weekend’.

Vandaag Inside doet niet alsof. Die weet precies wat het is en levert dat met enthousiasme af. Daar valt iets voor te zeggen. Eerlijkheid in onbenulligheid is nog altijd eerlijker dan onbenulligheid in een seriöus jasje.

Pauw in deze gedaante is de ergste variant: de roddelkrant die zichzelf aanziet voor de NRC.

Het is tijd voor een nieuw elan op de televisie. Niet het elan van meer meningen, harder geroepen. Niet het elan van betere kledij boven dezelfde leegte.

Het elan van een journalist die aan tafel gaat zitten en zegt: ‘dit is ingewikkeld, laten we dat niet verstoppen.’

Tot die tijd drink ik mijn thee koud. En zap ik door. En schaam mij.

Voor alles.

Geef een reactie