
De kleine theologie van Palmpasen
Pieters’ Daglicht over Denkdingen
Het was de tijd dat een stok nog gewoon een stok was… totdat een volwassene besloot dat het een diepzinnig symbool moest worden.
Palmpasen.
De zondag vóór Pasen. De dag waarop wij als kinderen door het dorp trokken met iets dat officieel een “palmpaasstok” heette, maar in de praktijk vooral leek op een eetbare kerstboom op een bezemsteel. En wij… wij namen die taak uiterst serieus. Niet vanwege de symboliek – kom nou – maar omdat er snoep aan hing. Veel snoep. En brood. En pinda’s.
En iets wat verdacht veel leek op een haantje dat je normaal gesproken niet vrijwillig op een stok zou zetten.
Maar goed. Daar gingen we dan. In processie. Dat woord alleen al. Processie. Alsof we deelnamen aan een heilig ritueel dat het universum in balans hield. Terwijl wij in werkelijkheid vooral bezig waren met drie dingen: niet struikelen, niet alles onderweg opeten en hopen dat je stok groter was dan die van je buurjongen. Want grootte deed ertoe. Niet theologisch, maar sociaal.
Er was altijd zo’n kind – je kent hem wel – met een palmpaasstok die eerder leek op een zendmast. Volgehangen met slingers, krenten, rozijnen, pinda’s, en waarschijnlijk een halve supermarkt. Daar liep je dan naast, met jouw bescheiden constructie, waarop een enigszins scheef broodhaantje wanhopig probeerde zijn waardigheid te behouden.
Dat broodhaantje…Laten we het daar even over hebben.
Volgens de officiële lezing stond dat haantje symbool voor het Laatste Avondmaal én de haan die kraaide toen Petrus Jezus verloochende. Maar in mijn beleving stond het vooral symbool voor de vraag: “Wanneer mag ik dit opeten zonder dat iemand kijkt?” Want laten we eerlijk zijn: symboliek is prachtig, maar trek verdwijnt niet door theologie.
En dan die eieren. Prachtig geschilderd, zorgvuldig opgehangen, symbool voor nieuw leven en verrijzenis. Maar ook… breekbaar. Gevaarlijk breekbaar. Eén verkeerde beweging en je had ineens een abstract kunstwerk van schaal en teleurstelling. En dan die blik van je moeder: half begripvol, half: “Ik zei toch dat je moest opletten?”
De slingers met rozijnen – dertig stuks, voor de dertig zilverlingen van Judas – hingen daar ook nog tussen. Dertig! Alsof iemand dacht: “Laten we verraad vooral tastbaar maken… en eetbaar.” Ik weet niet wie dat bedacht heeft, maar het is een briljante combinatie van moraal en snack.
En de pinda’s. Twaalf stuks. Voor de apostelen. Twaalf. Alsof de apostelen in een zakje bij de notenkraam lagen en iemand zei: “Doe mij er maar een dozijn, maar wel de goede.”
En toch… toch zat er iets wonderlijks in die hele optocht. Want ergens, tussen het gesnoep, het gewiebel van de stok en het lichte gevoel dat je elk moment een ei kon verliezen, gebeurde er iets wat we toen niet helemaal begrepen. We liepen niet zomaar rond. We brachten iets.
Aan het einde van de tocht gaf je die stok weg. Aan iemand die ziek was. Of oud. Of gewoon… iemand die wel een beetje hoop kon gebruiken. En ineens werd die eetbare kerstboom op een bezemsteel iets anders. Iets zachts. Iets warms. Iets wat zei: “Ik denk aan je.”
En dat is misschien wel het wonderlijkste van Palmpasen. Dat we als kinderen, zonder dat we het doorhadden, deelnamen aan iets dat groter was dan wijzelf. We droegen een verhaal, verpakt in brood, eieren en pinda’s. We lachten, we snoepten, we klaagden een beetje over het gewicht… maar we gaven ook.
Gewoon. Omdat het zo hoorde. Omdat iemand dat ooit bedacht had.
Misschien moeten we daar weer een beetje van terughalen. Niet per se de rozijnen – hoewel, vooruit – maar wel dat idee dat je iets maakt, iets meeneemt en het vervolgens weggeeft. Niet omdat het moet, maar omdat het kan. Omdat iemand anders er even blij van wordt.
Dus als je vandaag iemand ziet lopen met een palmpaasstok, denk dan niet alleen: “Wat een merkwaardig bouwwerk.” Denk ook: daar loopt een klein stukje hoop. Met een broodhaantje erop. En waarschijnlijk iemand die zich afvraagt wanneer hij er eindelijk een hap van mag nemen.
