Het Mysterie van de lege flessen

Pieters’ Daglicht over Denkdingen

Soms lees je een bericht waarvan je meteen denkt: dit is geen nieuws. Dit is een filosofische kwestie.

Het begon met een zinkgat. Onder een golfbaan bij Manchester. De dertiende hole nog wel, en iedereen weet dat de dertiende hole in het leven altijd de plek is waar het universum even een grap uithaalt.

De greenkeeper keek naar het gat, krabde achter zijn oor en dacht vermoedelijk wat iedere greenkeeper denkt bij een zinkgat: dat zal wel een afvoer zijn. Men pakte een kleine graafmachine, groef een beetje, nog een beetje, en toen – alsof de geschiedenis zelf even onder de grasmat vandaan kwam – stuitten ze op een bakstenen ruimte.

Een kelder. Niet zomaar een kelder. Een wijnkelder.

En dat is het moment waarop de mensheid in twee groepen uiteenvalt. Er zijn namelijk mensen die bij het openen van een eeuwenoude wijnkelder denken: Wat prachtig! Een historisch artefact! En er zijn mensen – waaronder Pieter – die meteen denken: Zitten er nog flessen in?

Er zaten flessen. Tientallen. Champagneflessen. Wijnflessen. Handgeblazen glas. Curieuze vormen. Historische schoonheid. En ze waren allemaal leeg.

Allemaal. Leeg.

Je zag het bijna voor je: een medewerker die met een zaklamp naar binnen kruipt, archeologisch respectvol rondkijkt, en dan fluistert: “Nou jongens… goed nieuws en slecht nieuws.”

Het goede nieuws: we hebben een eeuwenoude wijnkelder gevonden. Het slechte nieuws: iemand is ons ongeveer driehonderd jaar voor geweest.

En toen begon Pieter zich iets af te vragen. Niet over archeologie. Niet over geschiedenis. Niet over het twaalfde-eeuwse landhuis dat ooit boven die kelder stond.

Nee. Pieter vroeg zich af wat de eerste reactie was van de mensen die daar stonden. Was men blij? Of was er een heel klein moment van teleurstelling?

Want stel je voor. Je staat daar. Onder een golfbaan. In een eeuwenoude kelder. Je schijnt met een zaklamp langs stoffige rekken. Overal flessen. Je hart maakt een sprongetje.

Misschien zit er nog wijn in. Wijn uit 1700. Of 1600. Of nog ouder. Een fles die drie eeuwen heeft liggen wachten op het moment dat jij hem vindt.

En dan pak je er één. Je houdt hem tegen het licht. En je hoort… niets. Geen druppel. Geen plons. Alleen het zachte geluid van geschiedenis die al lang is opgedronken.

Er moet ergens in het verleden een avond zijn geweest – misschien rond 1793, misschien 1830 – waarop een paar heren in een landhuis zeiden: “Laten we de kelder eens aanspreken.” En dat hebben ze toen grondig gedaan.

Ik zie het voor me. Kaarslicht. Houten tafel. Gelach. Iemand die zegt: Nog één fles dan. En iemand anders die zegt: Ach, we leven maar één keer.

Niemand die toen dacht: “Misschien moeten we er één laten staan voor de archeologen van de toekomst.”

Nee. Alles leeg. En ergens vind ik dat eigenlijk prachtig.

Want stel dat de kelder vol had gestaan met ongeopende flessen. Dan had dat iets triests gehad. Dan had er iemand gewoond die nooit feest vierde.

Maar deze kelder vertelt een ander verhaal. Hier is geleefd. Hier is gelachen. Hier zijn kurken geknald. Hier heeft iemand ooit geroepen: “Deze is fantastisch! Open er nog een!”

En eeuwen later kruipen er mannen met een zaklamp naar binnen om te constateren dat het feest inderdaad compleet is geweest.

De golfclub overweegt nu om de flessen tentoon te stellen in het clubhuis. Dat lijkt me een uitstekend idee. Niet als museumstuk, maar als monument voor een universele menselijke eigenschap.

Namelijk dat als er ergens wijn ligt, er altijd iemand opstaat die zegt: “Zonde om te laten liggen.”

En zo bleef Pieter zitten met een gedachte die eigenlijk veel groter is dan een kelder onder een golfbaan.

De geschiedenis laat ons vaak lege flessen na. Maar misschien is dat juist het bewijs dat er ooit goed geleefd is.

En eerlijk gezegd…Als ik moet kiezen tussen een kelder vol ongeopende flessen of een kelder die compleet is leeggedronken door vrolijke mensen in een ver verleden…

dan weet ik wel welke geschiedenis ik liever aantref.

Al zou één vergeten fles natuurlijk ook niet verkeerd zijn geweest.

Geef een reactie