
Pieters’ Daglicht over Denkdingen
Er zijn van die weken waarin het land collectief besluit zich druk te maken. Over AOW-leeftijden bijvoorbeeld. Of we een jaartje later moeten stoppen met werken. Of twee. Of misschien gewoon helemaal niet meer stoppen, maar werkend ter aarde besteld worden, met een Excel-sheet in de hand en een pensioenoverzicht onder het hoofdkussen.
En terwijl Den Haag kissebist over maanden en jaren, zit ergens in Hilversum een programma dat al tachtig jaar onverstoorbaar doorwerkt. Zonder morren. Zonder cao-onderhandelingen. Zonder dreigende pensioenleeftijd.
De Arbeidsvitaminen. Tachtig jaar. Dat is geen programma meer. Dat is cultureel erfgoed met een koptelefoon.
Sinds 1946 – toen Nederland nog in wederopbouwmodus stond en de gemiddelde baksteen optimistisch werd gemetseld – klinken daar dagelijks muzikale vitaminen uit de luidspreker. Terwijl het land huizen bouwde, dijken versterkte, snelwegen aanlegde en later vooral vergaderingen belegde over waarom die snelwegen toch weer te vol zijn, draaide dit programma gewoon door.
Arbeidsvitaminen. Alleen de naam al. Alsof je ’s ochtends je brood smeert, je fiets pakt en denkt: “Laat ik eerst even muzikaal worden opgepept voordat ik deze maandag aankan.”
En dat gebeurt dus al tachtig jaar.
Wereldrecordhouder ook nog. Het langstlopende radioprogramma ter wereld. Probeer dát maar eens in je cv te zetten.
Wat het misschien nog mooier maakt: het is niet alleen vóór de luisteraars. Het is ván de luisteraars. Verzoekjes stromen binnen als warme broodjes in een kantine om half elf. “Kunt u voor mijn collega Henk ‘Radar Love’ draaien? Hij wordt vandaag 63 maar voelt zich 27.” En hup, daar knalt de gitaar door de werkplaats.
Muzikale democratie in optima forma
Geen algoritme dat bepaalt wat u mooi vindt. Geen playlist die denkt dat u vandaag “Chill Vibes for Productive Minds” nodig heeft. Nee. Gewoon mensen. Met smaak. Of twijfelachtige smaak. Maar wel hún smaak.
En dan zit daar Hans Schiffers, op NPO Radio 5, als de vriendelijke apotheker van de werkdag. “Hier zijn uw vitamines. Tweemaal daags meezingen, bij voorkeur luidkeels en ongegeneerd.”
Ik stel me voor hoe ergens op een ministerie serieus wordt nagedacht: “Zouden we Arbeidsvitaminen niet langzaam moeten uitfaseren? Het is tenslotte al tachtig jaar oud.”
Waag het niet.
Je verhoogt misschien de AOW-leeftijd. Je schaaft aan pensioenregelingen. Je herijkt tabellen. Maar je blijft met je handen af van Arbeidsvitaminen. Sommige dingen zijn fundamenteler dan beleid. Dit is geen radioprogramma. Dit is de smeerolie van de werkdag.
Ik heb het meegemaakt. Kantoren waar om vijf voor negen de koffie nog mokkend pruttelt en mensen elkaar aankijken alsof ze per ongeluk in dezelfde trein zijn gestapt. En dan – daar is-ie. Een herkenbare intro. Een refrein dat je al dertig jaar kent. Plots wordt er meegetikt. Meegezongen. Zelfs Karel van Financiën, normaal gesproken emotioneel vergelijkbaar met een ordner, neuriet ineens mee. Dat is geen radio. Dat is sociale cohesie in stereo.
In een tijd waarin we praten over werkdruk, burn-out, duurzame inzetbaarheid en vitaliteit, hebben we dus al tachtig jaar een dagelijks ritueel dat precies doet wat beleidsnota’s beloven: energie geven. Verbinden. Een glimlach ontfutselen tussen twee Teams-vergaderingen door.
Misschien moeten we het omdraaien.
In plaats van discussiëren over wanneer we mogen stoppen met werken, kunnen we beter nadenken over hoe we blijven luisteren. Hoe we de werkdag lichter maken. Hoe muziek – aangevraagd door een collega, voor een collega – een mini-feestje bouwt tussen de bureaustoelen.
Wat mij betreft gaat het programma nooit met pensioen. Sterker nog: ik pleit voor uitbreiding. Ochtend, middag, desnoods een avondeditie voor iedereen die nog een deadline wegwerkt. Een land waarin tijdens elke klus – van spreadsheets tot straatwerk – een verzoeknummer kan opstijgen, is een beter land.
En stel je eens voor: over twintig jaar zitten we weer te kissebissen over een half jaar AOW erbij. En ergens klinkt nog steeds een stem: “Dit is Arbeidsvitaminen. Wat is jouw verzoekje vandaag?”
Dat is hoop. Dat is continuïteit. Dat is Nederland op z’n best.
Sommige vitaminen slik je uit een potje. Andere krijg je gratis via de ether. En deze? Die blijven we gewoon dagelijks innemen. Zonder bijsluiter. Maar met bijval.
