
Pieters’ Daglicht over Denkdingen
Er zijn dagen waarop het leven voelt als een plank. Een stevige plank. Zo’n eiken exemplaar waar je met je voorhoofd tegenaan loopt als het beleid weer eens “in samenhang” wordt gebracht.
En dan is daar de spijker.
De spijker is een wonderlijk ding. Klein. Onopvallend. Ligt meestal ergens op de grond waar je er met blote voeten op gaat staan. Maar sla je hem goed, dan houdt hij complete constructies bij elkaar. Huizen. Schuttingen. Bruggen. Bestuurlijke afspraken.
We slaan graag spijkers met koppen. Dat klinkt daadkrachtig. Alsof er iemand opstaat in een zaaltje met systeemplafond en zegt: “Nu gaan we het gewoon dóén.” Hamer omhoog. Tik. Klaar.
Maar meestal slaan we eerst drie keer op onze eigen duim.
Er zijn ook mensen die voortdurend spijkers op laag water zoeken. Die met een vergrootglas boven een beleidsnotitie hangen en fluisteren: “Hier ontbreekt een komma.” Terwijl het dak ondertussen instort. Ze hebben een punt. Maar niet altijd een plank.
En dan heb je de types die voor elk gat een spijker hebben. Dat zijn de improvisatoren. De regelruimte-zoekers. De mensen die in een wijk zeggen: “We regelen het.” Soms bewonderenswaardig. Soms ook lichtelijk zorgwekkend als blijkt dat de spijker eigenlijk een punaise was.
De mooiste uitdrukking vind ik die oude waarschuwing: Door gebrek aan een spijker ging het hoefijzer verloren. Door het hoefijzer het paard. Door het paard de ruiter. En door de ruiter de veldslag.
Het begint altijd klein.
Een gemiste afspraak. Een niet teruggebeld telefoontje. Een kind dat nét buiten de criteria valt. En voor je het weet is het systeem weer een veldslag verder.
Men moet niet alles aan één spijker ophangen, zeggen ze. Dat is waar. Maar zonder spijkers valt er ook weinig te dragen.
Misschien is dat wel de les van vandaag. Dat het niet gaat om harder slaan. Niet om grotere hamers. Maar om kijken waar de plank écht vast moet.
En soms — heel soms — moet je erkennen dat je niet moet timmeren, maar eerst luisteren of er achter die muur iemand klopt.
Dat is geen daadkracht. Dat is aandacht. En aandacht, beste lezer, houdt meer bij elkaar dan staal ooit zal doen.
