De glanzende illusie

Er zijn rituelen die ouder zijn dan de mensheid zelf. De zon komt op. De seizoenen wisselen. En Pieter wast zijn auto vóór vertrek op vakantie.

Het begint altijd met een voornemen. “We gaan netjes op pad,” zegt Pieter dan plechtig, alsof hij zojuist door de directie van de ANWB is beëdigd tot ambassadeur van De Representatieve Nederlander. De koffers staan al half in de gang, de kinderen vragen waar hun slippers zijn, maar Pieter staat gewapend met spons en tuinslang naast een voertuig dat eruitziet alsof het net uit de showroom is gerold.

Hij poetst alsof de koning meerijdt.

De velgen krijgen een behandeling die normaliter alleen is weggelegd voor pasgeboren baby’s en antieke porseleinen serviezen. De spiegels glimmen zo hard dat de buurman er zijn haar in model brengt. De achterruit wordt met liefde drooggewreven, want stel je voor dat iemand bij het tankstation in Zuid-Frankrijk denkt: “Zo, die man heeft zijn leven niet op orde.”

En dan.

Dan rijd je de straat uit.

Drie straten verder: opspattend water. Vijf kilometer verder: een zwerm zelfmoordlustige vliegjes die zich collectief offeren voor het front van de motorkap. Na tweehonderd kilometer: een regenbui die zelfs de ark van Noach had doen omkeren.

Bij aankomst staat daar niet de blinkende trots van Pieter, maar een mobiel monument van modder, insecten en internationale neerslag. De auto ziet eruit alsof hij persoonlijk is aangevallen door het complete ecosysteem van West-Europa.

Pieter kijkt ernaar. Stil. Met de blik van een man die zojuist heeft ingezien dat controle een illusie is.

Maar het ritueel stopt niet.

Want bij thuiskomst – na weken zon, sneeuw of Scandinavische pekel – moet er opnieuw gewassen worden. De buurt moet immers weten dat men succesvol is teruggekeerd van elders. Dat men gereisd heeft. Dat men nog steeds grip heeft op het bestaan.

Dus daar staat hij weer. Tuinslang in de aanslag. Spons in de hand. Regenjas aan, want jawel: het regent.

En terwijl hij staat te schrobben in een miezerbui van Bijbelse proporties, vraagt Pieter zich af: voor wie doe ik dit eigenlijk?

Voor de buren die vooral druk zijn met hun eigen heg? Voor collega’s die het verschil niet zien tussen metallic grijs en “licht vervuild metallic grijs”? Of voor dat stemmetje in zijn hoofd dat fluistert: “Een glanzende auto is een geslaagd leven”?

Het wonderlijke is: niemand zegt iets. Geen applaus. Geen staande ovatie. Hooguit een knikje van de overbuurman, die op datzelfde moment zijn eigen auto wast. Ook in de regen.

Misschien zijn we allemaal wel deelnemers aan dezelfde stille competitie. De Wedstrijd der Onzichtbare Indrukken. Waarbij we denken dat de wereld nauwlettend toekijkt, terwijl iedereen vooral bezig is met zijn eigen modderspetters.

De waarheid is vermoedelijk pijnlijk eenvoudig: die auto geeft geen status. Hij geeft hooguit een gevoel van controle. Van: kijk mij eens, ik heb het onder de knie. Terwijl het leven zelf voortdurend vliegjes tegen je voorruit kwakt.

En toch.

Toch staat Pieters auto weer te glanzen. In de regen, dat dan weer wel.

Misschien niet omdat het moet. Misschien niet voor de buurt. Maar gewoon omdat het ergens ook prettig is om af en toe iets schoon te maken. Iets tastbaars. Iets dat wél reageert op spons en sop. In een wereld vol modder is een beetje glans soms al genoeg.

En als het dan weer begint te regenen?

Dan glimlacht Pieter. Want sommige rituelen zijn niet bedoeld om de wereld te imponeren. Maar om jezelf gerust te stellen.

Geef een reactie