
De pil die beloofde te helpen, maar alvast begon met doden
Pieters Daglicht over Denkdingen
Er zijn van die zinnen die je leest en waarbij je koffie spontaan koud wordt. “Gevolgen neppillen nog ernstiger dan gedacht: zeker 13 doden.”
Zeker. Dat woord doet hier meer pijn dan de rest. Zeker dertien mensen. Alsof het om parkeerboetes gaat die je met wat speurwerk nog kunt aanvullen. Alsof er ergens een Excel-bestand is waar achter “doden” een kolommetje voorlopig staat.
Neppillen. Dat klinkt bijna onschuldig. Alsof het gaat om Lego met aspiraties. Namaakhandtassen voor je lever. Maar deze pillen doen niet alsof ze genezen – ze doen alsof ze je helpen, en besluiten vervolgens dat je eigenlijk wel klaar bent.
De pil is tegenwoordig een belofte in capsulevorm. Slikken is geloven. We vertrouwen dat wat klein is, rond is en in een doosje zit, ons beter maakt. Rustiger. Sterker. Slanker. Gelukkiger. Meer onszelf. Of in elk geval minder last van onszelf. En ergens onderweg is dat vertrouwen een businessmodel geworden.
Want kijk: echte medicijnen zijn duur. Ontwikkeling kost tijd. Testen kost geld. Bijsluiters zijn dikker dan sommige romans.
Neppillen daarentegen? Die slaan dat hele “zorgvuldig” gewoon over. Direct naar de actie. Geen bijwerkingen, maar hoofdeffecten. Geen genezing, maar roulette.
Het treurige is: niemand slikt een neppil omdat hij dood wil. Mensen slikken omdat ze willen leven. Omdat ze pijn hebben. Angst. Schaamte. Vermoeidheid. Of omdat de huisarts zei: we kijken het nog even aan, en het lichaam antwoordde: nee.
En dan is daar internet. Altijd open. Altijd begripvol. Altijd zonder wachttijd. “Dit middel helpt écht.” “Geen recept nodig.” “Werkt sneller dan via de dokter.” Het internet fluistert precies wat wanhoop graag hoort. En wij, moderne mensen, denken dat we slim zijn. Dat we etiketten kunnen lezen. Dat we risico’s inschatten. Dat wij heus niet tot die groep behoren. Totdat we dat dus wel doen.
Dertien doden. Tweeëntwintig mensen die ternauwernood bleven. Coma’s, spoedritten, paniek in witte gangen waar niemand ooit had willen zijn. En dat is waarschijnlijk nog maar het topje van de ijsberg, zeggen ze dan. Alsof het over klimaat gaat. Of over financiën. Niet over lichamen.
De grap – en dit is een gitzwarte grap – is dat we leven in een land met één van de beste zorgsystemen ter wereld. En toch glippen mensen door de mazen. Niet omdat ze dom zijn, maar omdat ze mens zijn. Omdat ze sneller wilden dan het systeem aankon. Of stiller dan hun klachten klonken.
Misschien is dat wel de echte bijsluiter van deze tijd: Bij onvoldoende aandacht, nabijheid en tijd kan de patiënt zelf gaan dokteren.
Dus ja, lach gerust even om dat woord: neppillen. Maar laat het lachen snel verdwijnen. Want dit gaat niet over pillen. Dit gaat over vertrouwen. Over kwetsbaarheid. Over een samenleving die zegt: regel het zelf maar, en dan verbaasd is als mensen dat ook echt doen – met fatale gevolgen.
Misschien moeten we minder waarschuwen met posters en meer luisteren aan tafels. Minder campagnes en meer gesprekken. Minder schrik en meer zorg. Want niemand verdient het om te sterven aan hoop in tabletvorm. En dat, lieve mensen, is geen nepboodschap. Dat is bloedserieus.

Heel goed dat je hier een bericht over hebt geschreven. Ik heb jouw bericht gedeeld op Reddit en X.