Scrooge Live

Het verhaal is bijna tweehonderd jaar oud. Tweehonderd! Dat is ouder dan sommige beleidsnota’s, ouder dan menig kerstboom met kluit en zelfs ouder dan het excuus: “Ja maar zo bedoelden we het niet.”

En toch. We blijven het afstoffen. Elk jaar weer. Met kaarslicht, koortjes, bekende Nederlanders en een decor waar zelfs Dickens zelf even stil van zou worden.

Scrooge. Ebenezer. De man die “Bah, humbug!” riep nog vóórdat het cool was om cynisch te zijn. De spirituele voorloper van de moderne spreadsheetmens: alles meten, niets voelen. En zie: anno 2025 herkennen we hem nog steeds. Misschien niet meer met hoge hoed en ketting, maar met dashboards, targets en het vaste geloof dat armoede vooral iets is van “anderen”.

Dat is geen toeval. Want terwijl wij gezellig meekeken naar Scrooge Live – met warme chocolademelk op schoot en een dekentje dat toevallig wel warm is – leren de cijfers ons iets ongemakkelijks: de armoede is weer toegenomen. Ook in Nederland. Ook nu. Ook terwijl wij het verhaal al zo vaak hebben gehoord dat we de geesten bijna kunnen meezingen.

Dit jaar was Arnhem het decor. Arnhem! Een stad die geschiedenis ademt, littekens draagt en tegelijk bruist van leven. Pleinen en straten veranderden voor één avond in Dickensiaanse decors. Bekende zangers zongen kerstliederen met een knipoog naar internationale hits. Carrie ten Napel stond er weer, onverstoorbaar warm en betrokken, alsof ze persoonlijk bij iedere kijker aanbelde met de vraag: “En? Heb je ‘m gehoord?”

De burgemeester sprak over elkaar zien en niemand laten vallen. Kinderhulp vertelde over brillen die er niet zijn, jassen die ontbreken, kansen die langzaam verkruimelen. En ergens in dat geheel liep Ebenezer Scrooge zelf rond, mopperend, stribbelend, uiteindelijk ontdooidend – precies volgens het script.

En daar wringt het een beetje. Want Scrooge verandert altijd. Elke keer weer. Hij leert het. Hij wordt beter. Hij deelt. Hij geeft. Hij ziet. Maar wij?

Wij applaudisseren. We delen het fragment. We zeggen: “Wat een prachtig verhaal, hè?” En daarna… daarna gaan we over tot de orde van de dag. Tot januari. Tot de jaarrekening. Tot het moment waarop kinderarmoede weer een paragraaf wordt, in plaats van een kind met koude handen.

Begrijp me niet verkeerd: Scrooge Live is prachtig. Het is nodig. Het is goed dat we het blijven vertellen. Want verhalen houden ons een spiegel voor. En soms is dat de enige manier waarop we nog durven kijken.

Maar de echte vraag is niet of we genoten hebben. De echte vraag is of we, als de camera’s uit zijn en de zang verstomt, iets van Scrooge meenemen dat niet in het script stond. Iets dat blijft hangen. Iets dat schuurt. Iets dat maakt dat we denken: misschien moet ik niet wachten op drie geesten.

Want kinderarmoede verdwijnt niet met applaus. De kloof tussen arm en rijk krimpt niet door een slotakkoord. En kerst is geen decorstuk.

Misschien is dat wel de echte boodschap van Scrooge Live. Niet dat hij verandert – dat wisten we al. Maar dat wij blijkbaar nog steeds moeten leren hoe dat moet.

Bah, humbug? Nee. Aan het werk.

Geef een reactie