
Pieters Daglicht over Denkdingen
Ik weet niet precies wanneer het begonnen is, maar ergens halverwege november begint er in mij een soort jaarlijks gegrom dat alleen verklaard kan worden door het naderen van kerstmarkten. Ik ruik ze voordat ik ze zie. Niet omdat ik een soort menselijke rendierneus heb ontwikkeld, maar omdat heel Nederland tegen die tijd ineens naar warme wijn gaat ruiken. Glühwein: het enige drankje waarvan je tegelijkertijd dronken, verkouden en religieus kunt worden.
En dan loop ik daar weer. Over die houten vlonders die altijd een tikje wiebelen, alsof ze je willen waarschuwen: “Ga terug. Ga naar huis. Je kunt dit nog stoppen.” Maar nee. Ik ben koppig. En bovendien was ik dit jaar vastbesloten het anders te doen. Minder cynisch. Meer kerstgevoel. Meer overgave. Minder gemor.
Dat ging precies vier minuten goed
Na vier minuten stond ik namelijk achter iemand met een kerstmuts waarop lichtgevende rendieroortjes wiebelden. Oortjes. Die lichtgaven. Bij iedere stap. En ik dacht: ik ben een volwassen mens, ik kan hier doorheen ademen. Maar toen draaide die persoon zich om en bleek dat de muts ook jinglebells had. Die spontaan afgingen bij ieder hoofdknikje. Daar ging mijn rust.
En toch… toch fascineert het me. Die kerstmarktmechaniek. Het begon ooit als een plek voor ambachtelijke kerstspullen – handgesneden kerststalletjes, kaarsen die nog warm waren van de maker, stoere wollen sokken die naar schapen en onverzettelijkheid roken. Tegenwoordig verkopen ze er dezelfde decoratieve houten rendieren die ik ook bij de Action zie, alleen dan vier keer zo duur en met een touwtje eraan zodat je ze ‘authentiek’ kunt ophangen aan je boom.
Maar goed, ik liep verder. Wafels, poffertjes, churros. Altijd churros. In december eet Nederland meer churros dan Spanje, maar dat terzijde. Kinderen renden gillend rond met chocoladevlekken in de vorm van abstract expressionistische kunst op hun jassen. Ik zag een kerstman op een krukje zitten, zichtbaar in een midlifecrisis, en een koor dat moedeloos „Stille Nacht” inzette voor de achttiende keer die middag.
En toen… gebeurde het.
Tussen de drukte, de suikerspinnen en de gehaaste gezinnen, zag ik een ouder echtpaar. Hand in hand. Ze stonden bij een kraam met houten engeltjes – echt ambachtelijk dit keer, van zo’n type vakman dat waarschijnlijk nog met zijn ogen dicht een beitel kan vasthouden. De man keek naar zijn vrouw, gaf haar een engeltje aan, en ze lachte. Geen grote, theatrale lach. Zo’n kleine. Zo eentje die alleen tussen twee levenspartners past. En ik dacht: dit is het dus.
We zijn collectief een beetje de weg kwijt rond kerst. We rennen onszelf voorbij in een wolk van kaneel, hysterie en lichtslurpend naaldhout. We jagen op sfeer alsof het een Black Friday-aanbieding is, terwijl het echte spul – de eenvoud, de warmte, de ontmoeting – gewoon midden op zo’n wiebelende houten vlonder staat en even naar je glimlacht.
Ik liep die dag uiteindelijk met lege handen naar huis. Geen rendier, geen geurkaars, geen kerstbal in de vorm van een avocado (die bestaan, ja). Wel een soort zacht gevoel dat ik niet kon thuisbrengen. Misschien was het vrede op aarde. Misschien was het gewoon de glühwein.
Maar ik geloof dat ik het volgend jaar weer gewoon doe: over de markt der kerstigheid dwalen. Kijken naar mensen die proberen iets van het leven te maken, één kraampje tegelijk. En met een beetje geluk hangt er dan iemand mistletoe boven mijn hoofd. Hopelijk zonder jinglebells.
