Patat in de sloot – een DenkDing van formaat

Ik stond vanochtend met een nog halfslap frietje in mijn hand – iemand had het op de fiets verloren, vermoedelijk in een existentiële crisis tussen “airfryer of snackbar” – toen ik dacht: is dit het nou? Gaan wij de planeet redden met patat? Wordt de wereld schoner naarmate onze vingers vetter zijn? En begrijp ik nou écht goed dat als wij maar genoeg patat eten, er genoeg aardappelschillen overblijven om PFAS uit ons water te filteren?

Het soort gedachte dat je alleen krijgt als je op een zondagochtend te lang naar een sloot kijkt.

Een idyllisch stukje Amsterdam waar hipsters op paddleboards langs dobberen met namen als Finn, Jinte en Hydroxyethylcellulose, en waar mensen met een shot gember in de hand elkaar toeknikken alsof ze zojuist het wereldleed persoonlijk hebben opgelost.

Daar, pal tegen de kademuur, ligt een groen eilandje. Een soort drijvende volkstuin van Moeder Natuur, maar dan met een geheim ingrediënt: patatschillenplastic. Ja, u leest het goed. Biologisch afbreekbare zetmeelplaten die ooit begonnen als de restanten van een veel te grote XL-friet van een dagje Efteling.

En daar hangen ze dan, de mosselen. Twee tot vier liter water per mossel per dag filterend, vrolijk slurpend aan stikstof, fosfaat en – als luxe dessert – PFAS. Het is alsof iemand een luxe wellness-resort voor schelpdieren heeft ontworpen. Mossel Spa & Wellness. Arrangement met modderbad inbegrepen.

Ik moet eerlijk zeggen: het idee bevalt me. Je eet friet. Je houdt schillen over. Je maakt er een zetmeelstructuur van. Je hangt die in de sloot. De mosselen duiken er bovenop. En hop! De wereld wordt schoner. Een soort kringlooplogica waar zelfs de strengste docent biologie van in katzwijm zou vallen.

En het gaat verder. In havens, sloten, lagunes en zelfs op plekken waar dijkverzwaring en klimaatstress elkaar een ongemakkelijke hand geven, blijken deze patatplaten een soort biologische IKEA-bouwpakketten voor natuurherstel. Alleen dan zonder vloekmomenten en verloren schroefjes.

Er ontstaan oesterbanken. Zoutmoerassen. Schorren (wat ik tot voor kort alleen als persoonlijkheidskenmerk van een oom kende). En in de luwte groeit nieuw leven. Vogels eten, vissen kijken ineens beter door het water, en blauwalg krijgt een soort maatschappelijk tegenwindje waar je u tegen zegt.

Is dit dan de toekomst? Een wereld waarin we allemaal verplicht wekelijks een patatje mayo moeten eten – puur uit ecologische verantwoordelijkheid? “Sorry dokter, ik wéét dat het ongezond is, maar ik doe het niet voor mezelf. Ik doe het voor de schorren.”

En eerlijk… het heeft iets moois. Dat één van onze meest primaire guilty pleasures – patat – via een omweg de waterkwaliteit verbetert. Dat onze oer-Hollandse behoefte aan knapperige koolhydraatstaafjes ineens zachtjes fluistert: je bent goed bezig.

We lachen erom, natuurlijk. Patat in de sloot – het klinkt als een slecht idee van een student die na middernacht nog “één biertje” dacht te kunnen. Maar onder die knipoog zit iets belangrijks: de natuur blijkt ongelofelijk veerkrachtig als je haar een beetje helpt. Niet met beton, hekken of technologische tovenaarskunsten…maar met slimme, zacht werkende materialen die meegolven met water en wind. Of dat nu van patat is gemaakt of niet – dat doet er eigenlijk minder toe. Het gaat om de gedachte dat herstel mogelijk is als we de juiste condities scheppen. Zelfs al begint het met een frietje.

Mocht u binnenkort dus langs een Amsterdamse gracht wandelen en een dobberend eilandje zien vol riet, brandnetel en mosselenthousiasme, denk dan even aan deze wijsheid: Waar patatschillen drijven, kan hoop wortelen. En als we dan tóch de planeet aan het redden zijn – neem er gewoon een snackkroket bij. Dat mag.

PFAS eruit, joie de vivre erin.

Geef een reactie