De oranje overdrijving

Het begon allemaal toen ik op 25 november mijn gordijnen openschoof en dacht dat de zon een persoonlijke vendetta tegen mij had. Alles was oranje. De lucht, de gevels van de buren, zelfs mijn kat – die normaal een respectabele muizengrijze uitstraling nastreeft – leek een subtiel mandarijntje te zijn geworden. Ik kneep mijn ogen samen, keek nog eens goed, en toen viel het kwartje: Orange the Worldwas weer begonnen.

En zoals altijd schoot ik in mijn favoriete emotionele toestand: een combinatie van lichte paniek, licht cynisme en een zwaar gevoel van urgentie met een vleugje theatrale overdrijving. Want dat mag, in deze tijd van het jaar.

Er zijn mensen die beginnen aan de 16 Dagen van Actie alsof het een soort spirituele bootcamp is: ze posten, ze doneren, ze debatteren, ze lopen demonstraties met een oranje sjaal die elke seconde dreigt te klitten, ze bezoeken tentoonstellingen en ze zetten in hun keukenlamp een filter waardoor alles op pompoensoep lijkt.

Ikzelf houd het doorgaans bij een subtieler ritueel: ik probeer geen cynische opmerkingen te maken, maar geef mezelf toestemming om wél over de top te gaan in mijn betrokkenheid. Dat helpt, want geweld tegen vrouwen en meisjes stopt niet doordat wij met z’n allen aan de randen van onze sociale mediaprofielen wat oranje glitter linten hangen. Het stopt omdat we blijven praten, blijven handelen en blijven weigeren om het als “normaal” of “onveranderbaar” te accepteren.

Toch heeft die overdaad iets. Eén keer per jaar kleurt de wereld alsof ze in een gigantische sinaasappelpers is gevallen en ineens ziet iedereen het: Dit gebeurt nog steeds. Overal. Elke dag.

Het geweld. De schaamte. Het zwijgen. De verhalen die achter gesloten deuren blijven hangen als te zware jassen aan een kapstok die maar niet afbreekt.

En ineens vragen mensen door. Ineens worden er vragen gesteld op plekken waar normaal alleen de koffiemachine het woord voert: “Wat kunnen wíj doen?” “Hoe zorgen we voor een veilige omgeving voor iedereen?” “Waarom is dit nog steeds nodig?”

Dat laatste is een vraag die zo pijn doet dat je er even stil van wordt. Maar stil zijn we al te lang geweest. Dus hup: toch maar weer die oranje sjaal om.

Natuurlijk gaat het niet altijd soepel. Ik liep laatst langs een gebouw dat in fel oranje licht baadde. Een groep voorbijgangers vroeg zich af of het een foutje in de kerstverlichting was. Een vrouw naast me fluisterde ernstig: “Ze willen awareness creëren.” Een man antwoordde: “Awareness voor wát? Dat de gemeente te veel geld heeft voor spotlights?”

Ik heb hem mijn meest indringende Pieters Daglicht-blik gegeven – half vaderlijk, half dreigend, volledig teleurstellend – en zei: “Voor geweld tegen vrouwen en meisjes. Om het te stoppen.” Hij knikte en zei: “Oh… ja… dat dan ook.” En zo ontstond, daar ter plekke, één minuscuul moment van bewustwording. Kleine stapjes. Oranje stapjes.

Wat ik ermee wil zeggen is dit: We kunnen lachen, overdrijven en onszelf verliezen in een soort mandarijngekleurde massahysterie, maar de boodschap is bloedserieus. Want voor miljoenen vrouwen en meisjes wereldwijd is geweld geen campagne, geen kleur, geen lampje in november. Het is dagelijkse realiteit. En dat moet stoppen.

Dus als je iets wilt doen – echt iets – doe dan dit: Stel vragen. Luister naar verhalen. Ondersteun organisaties die het werk doen, zoals het Trust Fund to End Violence against Women. En spreek je uit, ook als niemand erom vraagt. Juist dan.

En als de straat, de kerk, het gemeentehuis, de schoorsteen van je overbuurvrouw of zelfs je kat in het oranje staat: glimlach. Niet omdat het gezellig is. Maar omdat het een lichtpunt is tegen de duisternis. En ja, misschien een tikje over de top. Maar soms moet je nu eenmaal een hele wereld oranje kleuren om zichtbaar te maken wat zó lang onzichtbaar is gebleven.

Pieter groet u. In heldere, onmiskenbare daglichttinten. Vandaag: oranje.

Geef een reactie