
Pieters’ Daglicht over Denkdingen
Ergens tussen het openen van de koelkast en het zoeken naar een schone sok, drong het ineens tot me door: Ben ik nou… een mantelzorger?
schrok ervan, alsof iemand me had betrapt op het eten van de laatste stroopwafel. Mantelzorger – dat klonk zo… professioneel. Zo georganiseerd. Zo iemand-met-een-map-en-een-schema. Terwijl ik vooral iemand ben die simpelweg doet wat nodig is. Zonder hesje. Zonder certificaat. Zonder dat iemand bij de gemeente er een stickerboekje voor heeft.
Maar goed: de definitie liegt er niet om. Onbetaalde en vaak langdurige zorg voor zieke familieleden of vrienden. Als je het zo leest… ja, dan was (ben?) ik er ook één. Maar eerlijk? Ik heb me nooit zo gevoeld. Ik voelde me gewoon… tja, iemand die bleef staan toen het leven even ging liggen.
En natuurlijk, het is soms lastig. Soms zwaar. Soms zo ingewikkeld dat je jezelf betrapt op het fluisteren van teksten als: “Waarom hebben ze hier nog geen handleiding voor?” Maar toch: ik deed het. En ik doe het nog steeds wanneer nodig. Niet heroïsch. Niet groots. Gewoon, omdat het vanzelfsprekend voelt.
Wat helpt? Niet een applaus. Niet een symposium. En ook niet zo’n Keurig Geregeld Mantelzorgcompliment-mandje waarin drie bonbons zitten, een folder en een geurkaars die ruikt naar Lichte Teleurstelling.
Wat helpt, is dit: Iemand die even luistert. Iemand die even meegaat. Iemand die zegt: “Zal ik dat kopje even voor je vasthouden?” Niet om iets over te nemen. Maar gewoon, even bijspringen.
En dan heb je de overheid. Ach, die liefdevolle organisator van dingen die niemand vroeg. De gemeente die met de allerbeste bedoelingen respijtzorg, complimentjes, bijeenkomsten en thema-avonden bedenkt. Je weet wel – avonden met koffie in kartonnen bekers en iemand die heel enthousiast vertelt hoe belangrijk mantelzorg is, terwijl de helft van de aanwezigen eigenlijk te moe is om die zin af te luisteren.
Niks mis mee, werkelijk waar. Maar wat ik echt nodig had? Tijd. Aandacht. Een mens. Geen flyer. Geen beleidsregel. Geen compliment in de vorm van een kortingsbon voor een pannenkoekrestaurant dat al drie jaar failliet is.
En daar zit hem precies de kern. Mantelzorg is geen functie. Geen rol. Geen vrijwillige verplichting in een keurig beleidskader met vijf pijlers en een evaluatiecyclus. Mantelzorg is wat er gebeurt wanneer liefde besluit dat wegkijken geen optie is. Mantelzorg is wat er ontstaat als je niet telt hoeveel je geeft, maar waarom je geeft. Mantelzorg is menselijkheid, niet georganiseerd, niet afgebakend, niet in een Excelbestand te vangen.
Misschien moeten we het woord maar eens vergeten. Of in ieder geval ontdoen van zijn officiële glans. Misschien moeten we weer gaan zien wat het echt is: een hand op een schouder. Eén pan soep. Eén nacht die je even deelt. Een glimlach die zegt: “Je hoeft het niet alleen te doen.”
Er zijn onzichtbare helden. Ze dragen geen capes. Ze dragen meestal gewoon een afwasborstel.
En ik? Ik ben er één van, zonder dat ik het doorhad. Misschien jij ook. En weet je? Het is precies goed zo.
