
Pieters Daglicht over Denkdingen
Er is een moment in het jaar – meestal net als ik denk dat ik het allemaal weer een beetje op orde heb – dat het roodborstje verschijnt. Niet zomaar een roodborstje, nee, mijnroodborstje. Tenminste, dat denk ik. Elk jaar opnieuw.
Hij zit daar, op de tuinstoel, als een klein, roodbruin bolletje met ogen die zeggen: “Zo, daar ben ik weer. En jij? Ben jij een beetje wijzer geworden sinds vorig jaar?”
Ik geef geen antwoord, want je weet hoe dat gaat als je tegen vogels praat. Eerst vinden de buren het aandoenlijk, dan gaan ze je vermijden, en voor je het weet sta je in het wijkkrantje onder de rubriek “Bijzondere buurtbewoners”.
Maar dat roodborstje laat zich niet negeren. Het tikt tegen mijn ruit, zó geduldig, dat ik soms denk dat het een cursus mindfulness heeft gevolgd. Riktiktik. En dan moet ik altijd weer denken aan dat ene gedicht dat ik ooit schreef — toen ik nog dacht dat ik begreep wat een roodborstje was: een wintergast, een beetje melancholie met vleugels. Maar inmiddels weet ik beter. Het roodborstje is geen vogeltje. Het is een metafoor met pootjes.
Want eerlijk: wat doet dat diertje daar anders dan een beetje nieuwsgierig kijken, tikken tegen de wereld, en hoop houden dat er iets van broodkruimels of begrip te halen valt? Is dat niet precies wat wij ook doen?
We fladderen door de dagen, stoten af en toe tegen een ruit, schrikken van ons eigen spiegelbeeld, en proberen dan maar weer een vriendelijk deuntje te zingen — om de schijn op te houden dat we weten wat we doen.
Soms denk ik: het roodborstje is de levenscoach van de natuur. Zo’n klein, opgeblazen vogeltje dat eigenlijk zegt: “Je hoeft niet groots te zijn om betekenis te hebben. Gewoon een beetje rondfladderen, op tijd zingen, en niet vergeten vriendelijk te kijken, ook als het vriest.”
En eerlijk: hij heeft gelijk. Waar wij onze tijd vullen met agenda’s, belrondes en strategische sessies over de toekomst van de mensheid, heeft het roodborstje het allemaal al lang door. Die weet: de toekomst is nu, en een worm is een kans.
Toch heeft hij iets melancholisch, dat vogeltje. Alsof hij elk moment klaarstaat om in te grijpen als het universum te stil wordt. Als een kleine boodschapper van de overkant. Soms landt hij vlak voor me, kijkt me aan met die blik die alles en niets tegelijk zegt, en dan voel ik het: Er is meer tussen hemel en heg.
Misschien is dat wel de boodschap van het roodborstje: dat het leven niet draait om grootse daden, maar om kleine ontmoetingen. Om even blijven staan, kijken, en luisteren naar dat zachte riktiktik dat zegt: “Ik ben er nog. Jij ook?”
En zo denk ik: als ik ooit terugkom als dier — laat me dan een roodborstje zijn. Klein, nieuwsgierig, onverschrokken. Tikkend tegen ramen van mensen die vergeten zijn hoe wonderlijk gewoon de dag kan zijn. En als ze me dan wegslaan of wegwuiven, zing ik gewoon een toontje hoger. Want zo gaat dat met roodborstjes, en met mensen die proberen het goede te blijven zien.
Riktiktik. Daar begint de dag.
