De spiegel van de ander

Het is een wonderlijk ding, dat spiegelen. Niet de badkamer­spiegel, die je elke ochtend meedogenloos laat zien dat je haar vannacht een staatsgreep heeft gepleegd en je wallen met succes de macht hebben overgenomen. Nee, ik bedoel de spiegel die zich verstopt in de ogen van de ander. Daar sta je dan: vrolijk, charmant, zelfverzekerd — denk je. Totdat iemand je aankijkt en je plots beseft dat je meer weg hebt van een bezwete dweil die probeert te doen alsof-ie een musicalster is.

Want eerlijk is eerlijk: de ander houdt je genadeloos een spiegel voor. Soms een lachspiegel. Soms een scheerspiegel. Soms die akelige vergrotende spiegel waarin elk puistje uitvergroot wordt tot een Alpenmassief.

Neem die keer dat ik in volle overtuiging een grap vertelde — ik hoorde mezelf al op een cabaretfestival staan. Ik dacht: briljant! Maar de ander keek met een blik die zei: “Is dit een sollicitatie voor het comité van flauwe woordgrappen?” En hup, daar was de spiegel. Pijnlijk. Maar ook ontwapenend eerlijk.

Of die keer dat ik dacht stoer en onafhankelijk een zaal binnen te lopen, mijn pas ritmisch, mijn blik streng. Tot een vriendin achteraf zei: “Je leek meer op iemand die dringend naar het toilet moest, maar uit beleefdheid nog even wacht.” Bam. Spiegel.

Het hilarische is: in die spiegel van de ander zie je dingen die je zelf nooit had bedacht. Je wordt een stripfiguur van jezelf, een karikatuur in het theater van het dagelijks leven. En ja, dat doet soms zeer — maar het is ook bevrijdend. Want het laat zien dat je nooit zo’n strak geregisseerd zelfportret bent als je denkt.

De serieuze ondertoon? Je hebt die spiegel nodig. Zonder de ander blijf je gevangen in je eigen versie van jezelf, en die is vaak eenzijdig, wat opgesmukt, soms ronduit misleidend. Maar in de blik van de ander zie je zowel je lachwekkende kanten als je meest kwetsbare schoonheid.

En als je geluk hebt, vang je ineens een blik waarin je ziet dat je meer bent dan je dacht. Dat je straalt, juist met je scheve grappen, je onhandige pasjes en je kleine mislukkingen. Dat is de spiegel die niet alleen uitvergroot, maar ook verdiept.

En dus durf ik, met knikkende knieën, steeds weer in die ogen te kijken. Want in de spiegel van de ander zie je misschien niet wat je wílt zien, maar wel wie je écht bent. En soms… is dat veel mooier dan je dacht.

Geef een reactie