Hoe één krom streepje duizend antwoorden verslindt 

Ah, daar is ’ie weer. Dat ene kromme streepje met dat eigenwijze bolletje eronder. Het vraagteken. Je denkt misschien: ach, een leesteken, een klein dingetje, een onschuldig kromme glimlach op papier. Maar nee hoor, vergis je niet. Een vraagteken is geen leesteken, het is een gulzige vraatzuchtige veelvraat, een soort Pac-Man in typografische vermomming. Terwijl een bladzijde antwoorden zich nog netjes schikt in zinnen, komma’s en keurige afsluitende puntjes, hapt het vraagteken met één zwiep alles op.

Stel je voor: jij ploetert een hele middag om een betoog van vijf kantjes te schrijven over de zin van het leven. Je zweet, je wikt en je weegt, je vervangt “zinvol” door “betekenisvol” en weer terug. Je denkt: nu staat er iets. Dan komt iemand, een collega, een buurvrouw of die ene oom die altijd net iets te hard “nou?” zegt — en die schrijft eronder: “Maar waarom?”

Bam. Hele stapel antwoorden zo de afgrond in. Je vijf kantjes antwoorden verdwijnen in het zwarte gat dat vraagteken heet.

Het vraagteken is als een kind in de snoepwinkel: “Waarom? En waarom dat? En waarom dáár dan weer van?” Je ziet je zorgvuldig opgebouwde argumenten als zuurtjes in een zak verdwijnen, één voor één, terwijl het vraagteken smakkend verder gaat. Een punt, die laat je nog met rust, die is verzadigd en tevreden. Een uitroepteken, dat springt hooguit een keer van enthousiasme tegen je aan. Maar een vraagteken… dat heeft nooit genoeg.

En nu komt de serieuze ondertoon, want die hoort erbij: misschien is dat ook wel precies de bedoeling. Dat het vraagteken gulziger is dan het antwoord. Dat we niet moeten vertrouwen op de geruststellende zekerheid van een punt, maar moeten leren leven met de honger van de vraag. Want in die honger, in dat onstilbare, zit misschien wel de kern van ons bestaan: dat je nooit af bent, dat het altijd opnieuw begint.

En toch… ik betrap mezelf erop dat ik soms, heel kinderachtig, een vraag probeer af te sluiten met een uitroepteken. Zo van: “Waarom!?” Dan hoop ik dat het vraagteken even schrikt, een hik krijgt van al dat vreten en mij de tijd gunt om een hap lucht te nemen.

Maar het helpt niet. Want zodra ik denk dat ik het laatste woord heb… staat er alweer een vraagteken in de hoek, met dat bolletje als buikje vooruit, en een stemmetje dat fluistert: “Ja maar… zeker weten?”

En dan slik ik, lach ik, en geef me over. Want één vraagteken is gulziger dan duizend antwoorden.

Geef een reactie