Eikels, hoedje op, fluiten maar!

De eerste eikels vallen alweer uit de bomen. Tok op de tegels, plof in het gras. Het zachte herfstsignaal dat de zomer niet zozeer eindigt, maar langzaam begint te sukkelen. Zo’n beetje als een oom op een verjaardag die nét te laat ontdekt dat hij dronken is.

Voor mij betekende het als kind maar één ding: poppetjes-tijd. Je boort met een schaar of een priem een gaatje in een glanzende eikel, prikt er luciferhoutjes in voor armen en benen, en hop – daar stond-ie. Klaar voor de catwalk van de vensterbank. Eén hoedje had hij vaak al, keurig geleverd door Moeder Natuur.

En dat hoedje… Dat kon je eraf wippen, tegen je lippen zetten en er heel hard mee fluiten. Nou ja, ‘fluiten’… Het klonk meer als een benauwde muis die in een fietspomp klem zit. Maar voor een zesjarige was dat pure rock-’n-roll.

Denkdingen nemen bij mij vaak onverwachte afritten. Van eikelpoppetjes ben ik ineens bij het gezegde: Wat een eikel is die man! Waar komt dat vandaan? Is dat ooit begonnen met iemand die kwaad werd op zijn buurman omdat die tijdens het tuinieren op zijn dak stond te gooien met eikels? Of is het omdat een eikel klein, hard en niet direct nuttig lijkt – tenzij je een eekhoorn bent of een kind met lucifers?

En dan is er die andere eikel. Het mannelijke exemplaar. Het puntje van de penis. Waarom heet dat zo? Heeft iemand ooit onder een eikenboom gestaan, naar beneden gekeken en gedacht: Nou, dit vraagt om naamgeving!? Je zou bijna denken dat de taalcommissie destijds een borrel op had.

Maar goed, terug naar de boomvrucht. Want behalve poppetjes kun je er verrassend veel mee.

  • Decoreren: Schilder ze in goud of glitter en leg ze in een schaal. Instant herfsthuis.
  • Knikkeren: Perfect, zolang je het risico accepteert dat ze onder de kast verdwijnen en daar in het voorjaar weer uitrollen.
  • Eten: Jawel, eikels zijn eetbaar. Je moet wel even de looizuren eruit koken (anders krijg je spontaan het gezicht van iemand die in een citroen bijt). Daarna maak je er meel van. Eikelpannenkoeken. Ik noem ze bosbollen.

Er schijnt zelfs een hippe koffie te bestaan van geroosterde eikels. Het is cafeïnevrij, smaakt naar nootjes en geeft je het gevoel dat je in een natuurdocumentaire woont. Alleen zonder de dramatische stem van David Attenborough.

En het mooiste? Als je een eikel plant, krijg je op termijn een eik. En een eik is zo’n boom die nergens haast mee heeft. Die denkt: Ik heb honderden jaren. Jij? Er zit iets geruststellends in dat tempo.

Mijn advies voor deze herfst: raap een paar eikels op. Kijk er eens goed naar. En bedenk waar jij ze voor zou gebruiken. Poppetje, fluitje, scheldwoord, meel… of gewoon als excuus om even stil te staan.

Want of het nu uit de boom valt, uit de taal komt of uit je broek… soms is een eikel gewoon het begin van een goed verhaal.

Geef een reactie