
Pieters’ Daglicht over Denkdingen
Pieter heeft altijd gedacht dat een acht een mooi cijfer is.
Een acht is ruim voldoende. Een acht is een cijfer waarmee je thuiskomt zonder dat je moeder zegt: “En waarom geen negen?” Een acht is ook een cijfer waarbij je op een verjaardag gerust kunt zeggen dat je vroeger best goed kon leren.
Maar voor een student aan de Universiteit Leiden bleek een acht toch net iets anders te liggen. Die student had namelijk een scriptie geschreven die volgens het beoordelingsformulier goed was voor een 9.
Een negen! Dat is geen cijfer meer, dat is bijna een academische borstklopperij met een gouden randje.
Alleen was er een klein probleempje. De scriptie moest uiterlijk 6 juni 2025 om 12.00 uur worden ingeleverd. De student leverde die dag een voorlopige versie in. Hij liet weten dat de definitieve versie drie dagen later zou volgen, omdat er een pinksterweekend tussen zat.
En toen gebeurde er iets wat Pieter bijzonder intrigerend vindt.
De eerste lezer van de scriptie liet per e-mail weten dat hij ernaar neigde de student de mogelijkheid te geven om zijn scriptie tijdens het pinksterweekend af te maken.
Kijk. Daar begint het juridische avontuur. Want op 9 juni kwam de definitieve versie binnen. Volgens het beoordelingsformulier was die goed voor een 9. Alleen: omdat de student te laat was, werd er een punt afgetrokken.
Een 8.
Pieter ziet het al voor zich. Student: “Ik heb een negen.” Examinator: “Nee, een acht.” Student: “Maar hij is goed voor een negen.” Examinator: “Klopt.” Student: “Waarom dan een acht?” Examinator: “Omdat hij te laat was.” Student: “Maar ik mocht toch tijdens het pinksterweekend verder?” Examinator: “Ja.” Student: “En waar staat dat ik dan een punt aftrek krijg?” Examinator: “Eh…”
En voor je het weet zit iedereen juridisch aan de koffie.
Het College van Beroep voor de Examens vond aanvankelijk dat de examinatoren rekening mochten houden met de extra tijd. Anders zou deze student immers een voordeel krijgen ten opzichte van studenten die hun scriptie wél keurig op tijd hadden ingeleverd.
Ook daar valt iets voor te zeggen. Want stel je voor dat Pieter voor een tentamen om twaalf uur moet verschijnen en om twaalf uur en drie minuten binnenkomt met de mededeling: “Ik had nog even een prachtig antwoord bedacht.”
Dan kun je moeilijk tegen de student die wél op tijd was zeggen: “Jammer joh, jij hebt je aan de regels gehouden.”
Toch ging het hier mis.
Volgens de student was namelijk vooraf niet duidelijk gemaakt wat de consequentie van te laat inleveren zou zijn. Een punt eraf? Twee punten? Een onvoldoende? Of misschien gewoon een vriendelijke glimlach met de mededeling: “Volgende keer iets eerder graag”?
Ook toen hij op 6 juni zijn voorlopige versie indiende, werd hem niet verteld dat het eindcijfer afhankelijk zou worden van hoeveel dagen hij nog zou wachten.
Dus stapte de student naar de rechter. Niet naar de buurman. Niet naar de examencommissie met een taart. Niet naar de onderwijsombudsman met een doos tissues. Nee. Naar de Raad van State.
De hoogste bestuursrechter keek naar de zaak en kwam tot de conclusie dat vooraf onvoldoende duidelijk was gemaakt welke gevolgen het te laat inleveren zou hebben. Ook was de student na de officiële deadline niet gevraagd de definitieve versie zo snel mogelijk in te leveren.
Gevolg: de beslissing om van de negen een acht te maken werd vernietigd. De examinatoren moeten binnen zes weken een nieuw eindcijfer vaststellen.
Pieter vindt het prachtig. Niet omdat een student per se recht heeft op een negen. Maar omdat dit verhaal eigenlijk over iets veel groters gaat dan één puntje.
Regels zijn regels. Daar valt weinig tegenin te brengen. Maar regels moeten wel duidelijk zijn voordat je eraan gehouden wordt. Je kunt iemand moeilijk eerst door een deur laten lopen en vervolgens vertellen dat er aan de andere kant een afgrond zat.
En misschien is dat wel de belangrijkste les van deze opmerkelijke scriptiegeschiedenis.
Een acht is een mooi cijfer. Een negen is nóg mooier. Maar duidelijkheid over de spelregels? Die verdient wat Pieter betreft gewoon een 10. Met lof. En zonder aftrekpunten.
