Het grote onuitsprekelijke van de vrouwenmoord

Ik zat laatst in de trein – altijd een prima plek om te doen alsof je nadenkt over Grote Filosofische Zaken, terwijl je in werkelijkheid gewoon probeert te achterhalen waarom iemand tegenover je een knuffelpanter in zijn rugtas vervoert – en ineens dacht ik: hoe kan het toch dat we in dit land een Nationaal Programma tegen Stikstof hebben, maar geen Nationaal Programma tegen mannen die vinden dat hun vriendin eigendom is?

Femicide. Het woord alleen al klinkt alsof er een heavy metalband op Lowlands staat. Maar nee hoor, het is gewoon de doodserieusste, meest huiveringwekkende Denkdingen-categorie die er bestaat. En toch… ik kan het niet laten er met een rare grijns naar te kijken. Want stel je voor dat je als man zó graag de baas wilt zijn, dat je besluit: dan maar moord. Serieus? Je krijgt al een punthoofd als de vaatwasser verkeerd ingeruimd is, en je denkt: “ik los dit op door haar voorgoed het zwijgen op te leggen”? Dat is niet machismo, dat is domheid in driedubbelkwadraat.

En toch gebeurt het. Wekelijks. In Nederland. Vrouwen die verdwijnen, vrouwen die worden weggemaaid uit het leven, door mannen die hun liefde verwarren met een abonnement op Ziggo. “Opzeggen is geen optie, mevrouw!” — zo klinkt het, maar dan in bloedserieus gevaar.

En daar zit ‘m de wrange grap. Want hoe vaak zie je het niet in soaps, reality-tv of bij B&B Vol Liefde: een man die met z’n oogopslag zegt: “Ik ben eigenlijk heel lief hoor,” terwijl z’n jaloezie groener is dan het gras in een kunstmatige voetbalbak. We lachen erom, we vinden het aandoenlijk, tot het dus níet meer aandoenlijk is. Tot er namen in de krant staan. Tot er kinderen zijn die hun moeder niet meer hebben.

Dus ja, ik maak er grappen om. Over mannen die hun innerlijke Tarzan niet in bedwang hebben en denken dat Jane van hun is, met ketting en slot. Over de belachelijkheid van bezitsdrang. Maar onder de grappen ligt een bloedserieuze boodschap: liefde is geen eigendom. Liefde is geen koopcontract. En zeker geen dodemansknop.

Misschien moeten we wel een nieuw soort rijbewijs invoeren: een Liefdesbewijs. Voor je een relatie begint, eerst drie lessen in jaloziebeheersing, één praktijkexamen in ‘nee is nee’, en een verplichte theorieles over “hoe laat ik iemand vrij zonder zelf kapot te gaan”. Zakken? Jammer joh. Eerst herexamen in empathie.

Want dat is het: empathie. Het simpele vermogen om te voelen dat de ander een ander is, met een eigen leven, eigen dromen, eigen grenzen. Het medicijn tegen femicide. Misschien is het niet zo grappig als een knuffelpanter in de trein, maar wél iets waar we elke dag een Denkdingen-oefening van kunnen maken.

Dus: lach erom, huil erom, maar vergeet vooral niet te beseffen: het is geen grap dat er vrouwen sterven omdat mannen niet leren loslaten.

En laat dát het daglicht zijn van vandaag.

Geef een reactie