Besnorde held van het Hollandse hart

Stel je voor: je zet de tv aan, ergens in de jaren 80. Onmiskenbaar klinkt het jingledeuntje van “Op volle toeren” en daar, strak in het pak, de snor vol lak en het haar altijd even onwaarschijnlijk gefohnd, verschijnt Chiel Montagne—de enige man die je moeder vertrouwt om de Hollandse cultuur op zaterdagavond te bewaken tegen Franse chansons en funk. En wat deed hij dat met een lach, een straffe polka en een veegje melancholie in de ooghoek.

Niet iedereen krijgt het voor elkaar om met één wenkbrauw en een grijns een land verliefd te laten worden op smartlappen, accordeons en artiesten die je buurvrouw zo van de bingo kent. Maar Chiel kon het. Althans: hij was de enige die het mocht proberen. En niemand die, met droge Cuyper-ernst, het voor hem opnam als hij weer een polderhit de ether in slingerde—Chiel was tegelijk de uitvinder van de *snor van het jaar*, de beschermheilige van de VLP (Vereniging Liefhebbers Piratenhits), én de eerste man die je een anjer zag dragen zonder ironie.

In Chiel’s universum moest muziek vooral volks zijn, want volks is—zo leerde ik als kind met een plakje ontbijtkoek op schoot—nooit ordinair, maar altijd gezellig. Programma’s als “Op losse groeven” en later “Op volle toeren” stonden bol van de artiesten die hun gouden stem meestal bij Chiel voor het eerst aan het publiek mochten tonen. En claimde iemand het Nederlandse lied saai te vinden? Dan kwam Chiel in het geweer, gewapend met een bandrecorder, zes accordeons en waarschijnlijk een bakkersfiets vol cassettes.

Maar achter dat lichtvoetige theater, het voortdurende grapje om zijn eigen snor, zat een diepe ernst. Chiel tilde het Hollandse lied op, schonk het podium aan zij die anders in kroeg of kantine waren blijven hangen. Zijn eigen leven was één groot familiefeest, waarbij zelfs de oom met drie wodka’s op welkom was, zolang hij maar meezong.

  • Echte naam: Bert van Rheenen, zo gewoon als zijn liefde voor palinglied.
  • Snor-van-het-Jaar: In 1989, bekroond door een echte club, niet zomaar een kapper met plakband en schaar.
  • Ridderslag: In 2010 tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau, want zelfs koninginnen willen een stukje gezelligheid aan het hof.
  • Eigen studio: Dutch Music Center, waar het polderleven op vinyl werd geperst.
  • Voorvechter van smartlapgeluk: Wie denkt dat volksmuziek geen gevoel heeft, heeft Chiel nooit een tranentrekker met zuurkool-intro horen aankondigen.

Chiel Montagne is beslist niet verdwenen; hij leeft voort in karaokebars, op dorpsfeesten in Capelle aan den IJssel, in de snor van je oom en in het collectief geheugen van Nederlandstalige muziekliefhebbers. Hij heeft ons geleerd dat het leven best een polonaise mag zijn, mits je elkaar bij de schouder durft te pakken en hard genoeg meezingt.

Laat het carnaval dit jaar één lange ‘Op volle toeren’-uitzending zijn. En geef iedereen met een snor vandaag een hand—uit eerbied voor Chiel én omdat je nooit te oud bent voor een stukje Hollandse glorie.

Veilige reis, Chiel. Als er een hiernamaals is, klinkt daar, dankzij jou, de accordeon nooit meer vals.

Dank Chiel Montagne, altijd op volle toeren

Geef een reactie