
Pieters Daglicht over Denkdingen
Afgelopen woensdag begaf ik mij – al fluitend en voorzien van een thermosflesje slappe koffie – op een rit naar Groningen. De reden doet er niet toe (een conferentie over sociaal kapitaal, mocht u het per se willen weten), maar wat telt, is de weg erheen. Want ergens tussen Lelystad en de leegte waande ik mij plots op een weg vol nostalgie.
Een prachtig onderhouden Volkswagen T1-bus gleed traag voor mij uit. Geen reclamewrap, geen camper met zonnepaneel, nee: een echte, met vergeelde gordijntjes, een zacht wiegende achterkant, en – ik zweer het u – een vredesteken op het dashboard. Mijn hart maakte een klein hupje, zoals dat van een oude hond die zijn mandje weer ruikt.
Niet veel later passeerde een Citroën DS – een Snoek! – me als een elegante geest uit de jaren zeventig. De fluisterende vering, het schuine lijf, de koplampen die in bochten meedraaien zoals verstandige mensen in lastige gesprekken. En toen gebeurde het: ik werd overvallen door weemoed. Niet die sentimentele variant met vergeelde fotoalbums, maar een tinteling in de buik. Het soort melancholie dat ruikt naar olie, leer, en zomeravonden met het raam open.
Ik dacht aan de Renault 4, waarmee mijn oom de Pyreneeën beklom met een pan mosselen op de achterbank. Aan de 2CV, waarin je bij windkracht 5 werd weggeblazen naar de Wadden. En aan de Dafjes. Vooral de Dafjes. Auto’s die niet harder gingen dan 120 km/u, maar dat wel met overtuiging deden. Variomatic, lieve mensen! Dat je achteruit nét zo hard kon als vooruit – een soort genderfluïde versnellingsbak avant la lettre.
En toen kwam het raadsel: hoe kan het dat al die oude auto’s, met hun lekke tanks en draaisleutels, meer persoonlijkheid leken te hebben dan de hedendaagse bolides? De moderne SUV brult en schermt met schermen, maar vertelt geen verhaal. Hij voert geen gesprek. Hij is een arrogante pratende koelkast met Spotify. Grootspraak zonder ziel.
Misschien – fluisterde ik tegen mijn achteruitkijkspiegel – hadden die oude auto’s geen ego nodig om karakter te hebben. Ze waren karakter. Terwijl wij nu, in dit tijdperk van design en declaraties, voortdurend moeten uitleggen wie we zijn. Zelfs onze auto doet eraan mee.
Soms verlang ik naar een leven in tweede versnelling.
Zonder bluetooth, maar met een verhaal. Pieter Pottenkijker, reiziger in ruimte en herinnering
